cerkiew.pl

Święto Podwyższenia Krzyża Pańskiego w warszawskiej katedrze

Michał Przyjałkowski-Hryniewiecki, 27 września 2016

Dnia 27 września (14 września wg. starego stylu), Święta Cerkiew prawosławna uroczyście obchodzi święto Podniesienia Czcigodnego i Życiodajnego Krzyża Pańskiego (cs. Wozdwiżenije Czestnoho i Żywotworiaszczeho Kresta Hospodnia), które stanowi drugie święto z liczby dwunastu w nowo rozpoczętym roku liturgicznym. W tym dniu, w sposób szczególny łączymy pobożną pamięć o Życiodajnym Krzyżu Pańskim, oddając przed Nim swój pokłon, jako symbolu Zwycięstwa i Zmartwychwstania Chrystusa, naszej nadziei na zbawienie, z wydarzeniem Jego cudownego odnalezienia w Jerozolimie ok. 326 roku przez św. cesarzową Helenę.

Sama nazwa święta wskazuje na wydarzenie mające miejsce bezpośrednio po odnalezieniu św. Krzyża. Nawiązuje ona bowiem do Jego wzniesienia (cs. wozdwiżenija). Św. Helena i ówczesny patriarcha Jerozolimski Makary pokłonili się odnalezionej Świętości i złożyli na Krzyżu swój pocałunek. Ze względu na ogromną ilość zebranego ludu, nie było możliwym aby każdy wierny przyłożył się do św. Krzyża, nie każdy mógł nawet Go dostrzec. Patriarcha, wstąpiwszy na podwyższone miejsce podnosił (cs. wozdwigał) w uroczysty sposób Życiodajny Krzyż, okazując Go zebranym wiernym ze wszystkich stron. Wierni, widząc podnoszony Krzyż składali przed Nim pokłon śpiewając: Panie, zmiłuj się ! (cs. Hospodi Pomiłuj). Do dnia dzisiejszego czyn ten dokonywany jest podczas nabożeństwa całonocnego czuwania, szczególnie w świątyniach katedralnych.

W przededniu święta, warszawskiej katedrze metropolitalnej św. Marii Magdaleny, sprawowane było nabożeństwo całonocnego czuwania (cs. wsienoszcznoje bdienije), któremu przewodniczył Jego Eminencja Metropolita Sawa w asyście warszawskiego duchowieństwa oraz gości świątyni. W trakcie nabożeństwa, miało miejsce uroczyste wyniesienie ikony Św. Krzyża na środek świątyni. Następnie Jego Eminencja dokonał czynu podniesienia Krzyża (cs. czyn wozdwiżenija Kresta) błogosławiąc nim wszystkie strony świata.

Dnia 27 września 2016 roku, w warszawskim soborze sprawowana była uroczysta Św. Liturgia, którą celebrował Jego Eminencja Metropolita Sawa przy udziale miejscowego duchowieństwa, a także gości przybyłych z Ukrainy (Ukraińska Prawosławna Cerkiew Patriarchatu Moskiewskiego). Nabożeństwo swym śpiewem ubogacał, tak samo jak całonocne czuwanie, chór metropolitalny pod kierownictwem ks. protodiakona Sergiusza Bowtruczuka. Po wysłuchaniu świątecznego fragmentu św. Ewangelii, do zebranych wiernych, zwrócił się z pouczeniem ks. prot. Mikołaj Danilewicz, proboszcz parafii św. Spirydona w Kijowie. Duchowny przybliżył znaczenie obchodzonego święta, wyjaśniając jego historyczne pochodzenie. Ponadto, ks. Mikołaj zauważył, iż mimo postu, jaki ma miejsce w dzisiejszym dniu, w którym wspominamy Św. Drzewo Krzyża, a razem z Nim mękę i cierpienia Chrystusa, należy odnaleźć radość z bogatej treści, jakie święto, ale także sam Krzyż niesie za sobą. W tym celu, duchowny przytoczył słowa czytane podczas ceremonii ślubnej: „Niech zstąpi na nich ta radość, jakiej doświadczyła święta Helena, gdy znalazła Najdroższy Krzyż”. Życzenia takiej radości złożył wszystkim wiernym z okazji dzisiejszego święta. Na zakończenie Św. Liturgii, miało miejsce uroczyste pokłonienie się ikonie Św. Krzyża przez Jego Eminencję wraz z duchowieństwem.

fot. Łukasz Trotz i Michał Przyjałkowski-Hryniewiecki